Advertisement

 

Tune it: Μύθοι Automotive Engineering

Tune it: Μύθοι Automotive Engineering

Φτάσαμε με τούτα και μ’ εκείνα στον τελευταίο μήνα του ’18. Άλλος ένας χρόνος στην καμπούρα μας, όπως έλεγαν οι παλιότεροι κι’ εγώ μέσα σ’ αυτούς.  Λέω να το πάμε πιο light σήμερα και να ασχοληθούμε λίγο με λάδια και λίγο με τη …μυθολογία σε τεχνικά θέματα. Και βέβαια υπάρχει και πολλές φορές μάλιστα συντηρείται και αναπαράγεται από τους ειδικούς… επιστήμονες, από τους οποίους και έχουμε πληθώρα στο Ελλαδιστάν. Ας δούμε λοιπόν μερικά σημαντικά στοιχεία για τα λάδια μαζί με τις πιο κοινές μούφες που αφορούν το χώρο του αυτοκινήτου.

 

Να αλλάζετε συχνά λάδια, γιατί θα πάθετε ζημιά!

Το σύστημα λίπανσης το έχουμε αναλύσει εκτενώς. Αντ’ αυτού, αυτό το μήνα θα μιλήσουμε λίγο για το ίδιο το λάδι. Ο ρόλος του λαδιού είναι να διατηρεί τη λίπανση στα κινούμενα μέρη του μοτέρ, να τα προστατεύει από τη φθορά, τη διάβρωση, την οξείδωση (σκουριά) και -με τα σύγχρονα πρόσθετα- να τα απαλλάσσει από τη λάσπη (κατάλοιπα της καύσης) και από λοιπές επικαθίσεις.
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε επίσης κάποια πράγματα για το λάδι, που όμως δεν είναι πραγματικά αλήθεια. Για παράδειγμα, είναι ή όχι απαραίτητο να αλλάζετε τα λάδια σας κάθε 4-5.000 χιλιόμετρα? Και όταν το χρώμα των λαδιών αρχίζει να γίνεται σκούρο προς μαύρο, δεν σημαίνει ότι γεμίζει ο κινητήρας σας με μπίχλα και λάσπη?

Όταν αγοράζετε λάδια, είναι σημαντικό να γνωρίζετε το ιξώδες του λαδιού, μια ιδιότητα που αντιστοιχεί -χονδρικά- στην ρευστότητά του. Όσο πιο ρευστό είναι το λάδι, τόσο πιο εύκολα κινείται μέσα στο μοτέρ και λιπαίνει τα κινούμενα μέρη. Τα καλύτερα λάδια έχουν ιξώδες που δεν είναι ούτε τόσο υψηλό (παχύρευστο) που δύσκολα ρέει (σαν το μέλι ας πούμε), ούτε τόσο χαμηλό (λεπτόρευστο) που θα γλιστρήσει μέσα από το μοτέρ σαν νερό.
Τα λάδια χωρίζονται σε δύο βασικά είδη: μονότυπα και πολύτυπα. Το SAE 30, για παράδειγμα, είναι ένα κλασσικό μονότυπο λάδι. Η οργάνωση SAE (Society of Automotive Engineers) έκανε δοκιμές στο λάδι αυτό σε μια συγκεκριμένη συσκευή και χρονομέτρησε πόση ώρα χρειάστηκε (σε δευτερόλεπτα) να περάσει το λάδι από το ένα άκρο της συσκευής στο άλλο, σε  συγκεκριμένη θερμοκρασία. Η βαθμολογία ιξώδους είναι ο αριθμός δευτερολέπτων που στρογγυλεύεται στο πλησιέστερο πολλαπλάσιο του δέκα. Έτσι, το SAE 30 κάνει περίπου 30 δευτερόλεπτα για να περάσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Αυτή η μοναδική βαθμολογία ιξώδους ονομάζεται -τελείως εσφαλμένα-  μερικές φορές στα Αγγλικά και «βάρος» του λαδιού (weight).
Αν θέλετε να διατηρείτε το αυτοκίνητό σας σε καλή κατάσταση -και πολύ καλά κάνετε- ίσως ανησυχείτε όταν το λάδι σας έχει μαυρίσει και βλέπετε μαυρίλες μέσα στο μοτέρ, κοιτάζοντας από την τάπα. Τραβάτε το δείκτη του λαδιού και βλέπετε το χρώμα στην άκρη του. Δεν είναι πια το ωραίο «ξανθό» χρώμα που είχε όταν αλλάξατε λάδια, αλλά είναι μάλλον μαύρο, έτσι? Μάλλον έχει μαζέψει λάσπη στο κάρτερ και πάτε για αλλαγή, σωστά? ΛΑΘΟΣ! Στην πραγματικότητα, ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Αν χρησιμοποιείτε λάδι με απορρυπαντικό (και σχεδόν όλα τα σύγχρονα λάδια έχουν τέτοια πρόσθετα), το λάδι λειτουργεί ακριβώς όπως πρέπει,  διασκορπίζοντας τα μικροσκοπικά σωματίδια που μπορούν να κολλήσουν στα τοιχώματα του μοτέρ και τα διατηρεί σε αιώρηση, έτσι ώστε να μην μπορούν να προσκολληθούν κάπου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το λάδι εμφανίζεται σχεδόν μαύρο, αλλά αυτό δεν το εμποδίζει να εκτελεί την κανονική του αποστολή να λιπαίνει και να προστατεύει τα μεταλλικά μέρη στο εσωτερικό του κινητήρα. Αντίθετα, αν το λάδι ύστερα από αρκετά χιλιόμετρα είναι ακόμα ωραίο και ξανθό, ΔΕΝ κάνει τη δουλειά του και όλη η μπίχλα κολλάει στο εσωτερικό του μοτέρ!

Φυσικά, το λάδι έχει κάποιο όριο στο πόσα από αυτά τα αιωρούμενα σωματίδια μπορεί να περιέχει και τελικά θα πρέπει να αλλαχθεί όταν γίνει κορεσμός. Πάντως, καλό είναι να ακολουθείτε το διάστημα αλλαγής λαδιών που συνιστά ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου σας και όχι να έχετε σαν κριτήριο το χρώμα του λαδιού στο δείκτη.
Μια φορά κι έναν καιρό  -για παραμύθια δεν λέμε?- σχεδόν κάθε κατασκευαστής συνιστούσε αλλαγή λαδιών κάθε 5.000 ή 7.500 χιλιόμετρα. Αν δεν τα αλλάζατε στο συγκεκριμένο διάστημα, υποτίθεται ότι το μοτέρ θα γέμιζε λέρα, η οποία όχι μόνο θα έριχνε την απόδοση, αλλά θα προκαλούσε και ζημιά!
Αυτό δεν είναι πλέον αλήθεια. Τα σύγχρονα απορρυπαντικά λάδια, τα βελτιωμένα ιξώδη λαδιού και οι εξελιγμένοι κινητήρες, γενικά, επιτρέπουν πλέον η αλλαγή λαδιών να γίνεται κάθε 15.000 χιλιόμετρα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμα οι προτροπές, αλλά και η κινδυνολογία για αλλαγή στα 5.000 περίπου χιλιόμετρα, ειδικά από τους ανθρώπους που …εμπορεύονται λάδια! Πάρα πολλά τεστ -σε παγκόσμια κλίμακα- έχουν ξεκαθαρίσει επανειλημμένα αυτό το θέμα, καταλήγοντας ότι αν δεν οδηγείτε το αυτοκίνητό σας κάτω από αντίξοες συνθήκες και ειδικά εάν το οδηγείτε κυρίως μέσα στην πόλη, μπορείτε να θεωρείτε τα 12.000 χιλιόμετρα ένα ασφαλέστατο διάστημα αλλαγής λαδιών. Μην πετάτε λοιπόν τα λεφτά σας σε άσκοπες αλλαγές λαδιών!
Οποιαδήποτε αξιόπιστη μάρκα λαδιών έχει πρόσθετα που βελτιώνουν το δείκτη του ιξώδους -το εύρος θερμοκρασιών κάτω από τον οποίο ρέει σωστά μέσα στο μοτέρ- και που του προσδίδουν ιδιότητες απορρυπαντικού, που κρατούν τον κινητήρα σας απαλλαγμένο από τη λάσπη και τα κατάλοιπα. Τα περισσότερα δε λάδια περιλαμβάνουν επίσης επιβραδυντικά της οξείδωσης/διάβρωσης και χημικά για την προστασία των μεταλλικών επιφανειών. Πολλά χρόνια πίσω στη δεκαετία του ’70, όταν έκαναν την εμφάνισή τους τα συνθετικά λάδια, υπήρχαν, λόγω της σύνθεσής τους, διαρροές από τα μοτέρ λόγω της κακής συμβατότητας των πρόσθετων ουσιών με τα ελαστικά μέρη του μοτέρ. Σήμερα όλα έχουν διορθωθεί βέβαια και είναι θέμα επιλογής το τι θα βάλετε στο μοτέρ σας, δικής σας επιλογής ή του μηχανικού σας. Με τα χρόνια, οι περισσότεροι έχουν διαμορφώσει γνώμες για το ποια λάδια είναι καλά και ποια όχι, γνώμες που βασίζονται 105% στο ράδιο-αρβύλα των απανταχού …επιστημόνων και παντελώς άσχετων κολλητών.Από τη μεριά μας, πιστεύουμε ότι η σωστή ενημέρωση είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος επιλογής για οτιδήποτε και σας συνιστούμε να διαβάζετε τις προδιαγραφές για ό,τι βάζετε μέσα στο μοτέρ σας. Ειδικά για τα λάδια, μπορείτε να ανατρέξετε στις προδιαγραφές του κάθε κατασκευαστή (πχ Motul, Shell, Agip, Pentosyn, Valvoline κλπ) για το ιξώδες σε σχέση με τη θερμοκρασία και σίγουρα κάτι θα μάθετε. Και να μην ξεχνάτε ποτέ ότι τα περισσότερα συνεργεία προωθούν τα λάδια στα οποία έχουν τη μεγαλύτερη έκπτωση ή στα οποία τους κάνουν τις πιο βολικές δόσεις, να είστε σίγουροι ότι ξέρω τι λέω!    

Οι Μύθοι δεν πεθαίνουν

Περί Μυθολογίας λοιπόν και ακολουθούν οι πιο συνηθισμένοι μύθοι στο χώρο των αυτοκινήτων που απλά δεν φαίνεται να …πεθαίνουν.

1. Τα μεγαλύτερα αυτοκίνητα είναι πάντα ασφαλέστερα σε περίπτωση σύγκρουσης.
Αυτό φαίνεται να έχει βάση. Όπως και να’ χει, σε περίπτωση κάποιας σύγκρουσης, πιθανότατα θα θέλατε περισσότερη μάζα ανάμεσα σε εσάς και το …επιτιθέμενο αντικείμενο, σωστά? Λοιπόν, μπορεί και να μην είναι έτσι! Πρόσφατες πανεπιστημιακές μελέτες αποδεικνύουν ότι το βάρος του οχήματος είναι στην πραγματικότητα πολύ λιγότερο σημαντικό για την ασφάλεια απ’ ό, τι πιστεύουν οι περισσότεροι. Στην πραγματικότητα, πολλά ελαφριά αυτοκίνητα είναι γενικά ασφαλέστερα από τα βαρύτερα μοντέλα, όχι απαραίτητα λόγω του βάρους, αλλά επειδή τα μικρότερα, καλά εξοπλισμένα αυτοκίνητα έχουν συνήθως καλύτερα χαρακτηριστικά ασφάλειας. Όταν εστιάζετε μόνο στο βάρος, η διαφορά στην ασφάλεια είναι ελάχιστη. Το μόνο που είναι βέβαιο είναι ότι ένα καινούριο αυτοκίνητο είναι πολύ πιο ασφαλές από ένα αντίστοιχο μοντέλο της προηγούμενης δεκαετίας.

2. Σπαταλάμε περισσότερο καύσιμο όταν ένα αυτοκίνητο λειτουργεί παρά όταν σβήνει.
Παλιότερα, στην προϊστορία, όταν τα περισσότερα αυτοκίνητα είχαν καρμπυρατέρ για την τροφοδοσία καυσίμου, ο συγκεκριμένος μύθος είχε σίγουρα λίγο περισσότερη ουσία. Ωστόσο, ο σύγχρονος –άμεσος- ψεκασμός, που χρησιμοποιείται γενικευμένα σήμερα, επιτρέπει την εκκίνηση χωρίς να χρειάζεται να καταναλώνει περισσότερο καύσιμο απ’ ό,τι απαιτείται για τη λειτουργία στο ρελαντί. Έτσι, εάν θέλετε πραγματικά να εξοικονομήσετε κόστος βενζίνης, να σβήνετε τον κινητήρα σας κάθε φορά που το αυτοκίνητό σας θα παραμένει ακίνητο για περισσότερο από περίπου 30 δευτερόλεπτα. Αυτό ακριβώς κάνουν σήμερα και τα συστήματα start/stop που έχουν τα περισσότερα μοντέλα της αγοράς. Για να λέμε όμως και όλη την αλήθεια, η τεχνολογία start/stop έρχεται με γαϊδουρινές μίζες, μπαταρίες ειδικού τύπου και αρκετά παρελκόμενα ηλεκτρονικά…

3. Η διαρκής ενασχόληση και προσοχή στις ρυθμίσεις του μοτέρ θα παρατείνει τη ζωή του αυτοκινήτου σας.
Οι κινητήρες αποτελούνται από ένα σύνθετο σύνολο συνεργαζόμενων εξαρτημάτων, τα οποία έρχονται σε επαφή κατά τη λειτουργία και η όλη κίνηση υποστηρίζει και βασίζεται στον κύκλο της καύσης. Είναι φυσικό να χρειάζεται και η σχετική προβλεπόμενη συντήρηση. Αλλά η ιδέα του πλήρους ελέγχου που χρειάζεται να εκτελείται κάθε έξι μήνες είναι πλέον παρελθόν και κατάλοιπο μιας εποχής που έχει περάσει ανεπιστρεπτί.
Στην εποχή των δεινοσαύρων, τα αυτοκίνητα έπρεπε να ρυθμίζονται τακτικά για να διασφαλισθεί ότι λειτουργούσαν όλα σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Εδώ και πολλά χρόνια, όμως, με τη γενίκευση των ηλεκτρονικών συστημάτων διαχείρισης, όπως λέγονται, δεν υπάρχει ανάγκη/δυνατότητα ρύθμισης -πχ του αβάνς ή του καύσιμου μείγματος- προς όφελος του κινητήρα, της κατανάλωσης, αλλά και του περιβάλλοντος. Και πολύ σωστά, εδώ που τα λέμε, για να μην υπάρχει η δυνατότητα να εξαρτάται η λειτουργία του μοτέρ από τα γούστα και τις γνώσεις (…) του κάθε μαστρο-Μήτσου!

4. Το κρύο μοτέρ πρέπει να ζεσταίνεται πριν από την οδήγηση.
Ενώ είναι αλήθεια ότι οι μηχανές λειτουργούν με χαμηλότερη απόδοση όταν είναι κρύες, το να τις αφήσεις να δουλεύουν στο ρελαντί για να «ζεσταθούν» είναι τελείως περιττό. Σκεφτείτε το: Ένα μοτέρ σε κατάσταση ρελαντί λειτουργεί βασικά με τη χαμηλότερη παραγόμενη ισχύ, πράγμα που σημαίνει ότι στην πραγματικότητα παράγει τη χαμηλότερη δυνατή ποσότητα θερμότητας, ενώ είναι σε λειτουργία. Αν θέλετε το μοτέρ σας να ζεσταθεί γρήγορα (για να μην αναφέρουμε τα άλλα μέρη του αυτοκινήτου σας), το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να βάλετε ταχύτητα και να φύγετε!

5. Τα υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι …ψοφίμια.

Σε ό,τι αφορά τα φιλικά -προς το περιβάλλον- εργαλεία, ο μύθος είχε βγει από παλιά ότι δεν μπορούν να πάρουν τα πόδια τους. Τον γκρέμισε όμως πανηγυρικά το Tesla, που θέλει κάτω από 5 δευτερόλεπτα για να «πιάσει» τα 100km/h! Το δε Tesla Roadster, που αναμένεται το 2020, λέγεται ότι θα έχει κάτω από 2 δεύτερα! Δεν ξέρω για σας, αλλά εγώ θεωρώ αυτό το νούμερο ασύλληπτο! Θέλετε κι’ άλλο? Η επίσης υβριδική McLaren P1 -εντάξει λίγο πιο ακριβή από το Tesla- φτάνει τα 100km/h από στάση σε…2.8sec! Αλλά ακόμα και το πολύ γνώριμο, από τους ελληνικούς δρόμους, Prius θέλει κάτω από 10sec, αξιοπρεπέστατος χρόνος για οικογενειακό! Αλλά τι να κάνουμε… εμείς με το παλιό, καλό Hyundai τη βγάζουμε ακόμα!

6. Τα αυτοκίνητα με αυτόματο κιβώτιο «τρώνε» περισσότερο καύσιμο από αυτά με χειροκίνητο κιβώτιο.

Ενώ κάποτε -πριν πολλές δεκαετίες- αυτό ήταν αλήθεια, σήμερα με τη βοήθεια της ηλεκτρονικής διαχείρισης δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά, διότι οι αλλαγές σχέσεων γίνονται στο βέλτιστο σημείο που υπαγορεύει η καμπύλη ροπής του κινητήρα, κάτι που τον διατηρεί και σε καλύτερη κατάσταση μακροπρόθεσμα! Στην πραγματικότητα, τα σύγχρονα κιβώτια παρέχουν ελαφρώς μειωμένη κατανάλωση στην πλειοψηφία των οδηγών.

7. Αν αυξηθεί το όριο ταχύτητας, θα αυξηθούν και τα τροχαία ατυχήματα.

Ενώ στις πόλεις πρέπει να είναι χαμηλά τα όρια ταχύτητας λόγω της αυξημένης κίνησης και κυρίως λόγω της παρουσίας πεζών, ποδηλάτων κλπ, στους επαρχιακούς και εθνικούς δρόμους έχει αποδειχθεί ότι η αύξηση του ορίου μπορεί να μειώσει τα ατυχήματα, διότι μειώνεται η ανάγκη για προσπέρασμα και η ροή των οχημάτων ομαλοποιείται. Συγκεκριμένα, στη Δανία αυξήθηκε το όριο από 110km/h σε 130km/h, με μετρήσιμα, βελτιωμένα αποτελέσματα. Βέβαια, η κατάσταση των δρόμων σχετίζεται κατά κύριο λόγο με τα παραπάνω, αλλά στο Ελλαδιστάν τα τελευταία μόνο χρόνια αποφασίσαμε να φτιάξουμε μερικούς δρόμους… τση προκοπής! Κάλλιο αργά παρά ποτέ!

8. Η πολύ ισχυρή ανάφλεξη μπορεί να τρυπήσει τα έμβολα.

Αυτή την ηλιθιότητα -γιατί για τέτοια πρόκειται- είναι αξιοσημείωτο πόσος κόσμος την πιστεύει, ακόμα και μηχανικοί αυτοκινήτων! Πράγματι, η ισχύς του σπινθήρα στα παλιά αυτοκίνητα με τις …πλατίνες (όταν δεν είχαν γεννηθεί ακόμα οι αναγνώστες του Power Automotive Magazine) έφτανε ίσα-ίσα και πολλές φορές με το ζόρι για να αρχίσει η καύση του μείγματος, ειδικά όταν το μείγμα απείχε από το στοιχειομετρικό/προς λίγο πλούσιο. Γι’ αυτό και συχνά ρετάριζαν τότε τα εργαλεία, ιδίως κατά την επιτάχυνση. Εκείνες τις εποχές, η ισχύς του σπινθήρα έπαιζε από 35-45mJ (Millijoules). Όταν τα αυτοκίνητα άρχισαν να έχουν ηλεκτρονικές αναφλέξεις από τη μάνα τους, ο σπινθήρας έφτασε στα 60-80mJ, τεράστια πρόοδος! Οι aftermarket ηλεκτρονικές, που είχαν γίνει μόδα τη δεκαετία του ’80, έδιναν μέχρι 120mJ και κάποιες ακριβές και επώνυμες έφταναν και τα 150mJ. Ειδικές κατασκευές έπαιζαν και πάνω από 200mJ για κάθε σπινθήρα. Όλα αυτά τα χρόνια, κανένα έμβολο δεν τρύπησε ποτέ από την ισχύ του σπινθήρα, αλλά πάρα πολλά από λάθος χρονισμό του σπινθήρα… Να αναφέρω εδώ για παράδειγμα ότι τα Top Fuel Dragster χρειάζονται περίπου 44 Αμπέρ ρεύμα για κάθε μπουζί πριν λειώσουν οι ακίδες τελείως μετά τα πρώτα ~200 μέτρα, αλλά αυτός είναι ένας άλλος κόσμος, με εξωγήινα καύσιμα και απαιτήσεις. Ο ισχυρός σπινθήρας στα δικά μας εργαλεία χρειάζεται για να μπορεί να αρχίσει την καύση ανεξάρτητα από τις βρωμιές που μπορεί να καλύπτουν τις επιφάνειες του θαλάμου καύσης και κυρίως το μπουζί. Και μιας και μιλάμε για σπινθήρα, να σημειώσω ότι σχεδόν όλοι οι άγραφοι εγκέφαλοι που αγοράζετε δεν έχουν το σπινθήρα που θα έπρεπε  για τα λεφτά που δίνετε και όποιος θέλει ας με διαψεύσει! Τέλος πάντων, για σπινθήρες θα μιλήσουμε άλλη φορά, καθαρά τεχνικά.

Κάπου εδώ τελειώνουν και τα παραμύθια… Αυτά από μένα για το 2018, θα τα πούμε …του χρόνου! Καλές Γιορτές, με υγεία και ασφάλεια σε όλους και ό,τι επιθυμείτε στην αγκαλιά σας να το βρείτε!

 

Αρθρογράφος